ਮਹਾਮਾਰੀ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਪੀੜਿਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ 10 ਲੱਖ ਦਾ ਸਿਖਰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਾਨ ਗਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 25 ਹਜਾਰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ| ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਘੇਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ| ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ  ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਕੀਕਤ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਿਖਰ ਬਿੰਦੂ ਹੁਣੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ  ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ            ਪਵੇਗਾ| 
ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਗਰ ਦਵਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਰੇਂਮਡੇਸਿਵਿਰ ਨਾਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਮੱਧਮ ਪੱਧਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਰਗਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਖਬਰ ਆਈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਟਾਕ ਹੀ ਖਰੀਦ ਲਿਆ| ਹੁਣੇ ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਲੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਚੂਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਲੱਭੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਕਿਤਿਉਂ ਨਾ ਕਿਤਿਉਂ  ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| 
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਵਾਈ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਕਾਰਗਰ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ| ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਥਿਤ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ 30 ਮਰੀਜਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ| ਇੰਜ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੂਸ ਤੋਂ ਖਬਰ ਆਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਕਟ ਗਈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ| ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲਾ ਆਕਸਫਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ                  ਫੇਜ਼-1 ਟਰਾਇਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਨਿਕਲੀ|  
ਇਸ ਅਧੀਰਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਟ ਤੁਰੰਤ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਪਰ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣਾ ਇੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਡੈਡਲਾਇਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ| ਸਭਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ                ਕੈਂਡਿਡੇਟਸ ਤੈਅ ਕਰਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਟੇਢਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਫਿਰ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੀ-ਕਲੀਨਿਕਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫੇਜ਼ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦਰਜਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੁਝ 100 ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਹਜਾਰ ਉੱਤੇ| ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਗਿਉਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਫੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ|  
ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਗਰੁੱਪ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਫਿਰ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਤੇਜ ਵੈਕਸੀਨ ਵੀ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣ ਪਾਈ ਸੀ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਸਾਨੂੰ ਅੱਧੀਆਂ-ਅਧੂਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਭਰਪੂਰ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਣਾ ਹੈ|
ਅਨਿਲ ਤਿਵਾਰੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *