ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਦੋ ਅਰਬ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ

ਜਲੰਧਰ, 2 ਫਰਵਰੀ (ਸ.ਬ.) ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਲਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮਤਲਬ ਮੰਗਲ ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਅਰਬ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਹੈ| ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਇਕ ਉਲਕਾਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਹੈ| ਇਸ ਖੋਜ ਤੋਂ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼ੀਲਡ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਲਾਵਾ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਲਾਵਾ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਨਿਰਮਾਣ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਦੀਪ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ| ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਓਲੰਪਸ ਮੂਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੀਬ 27.3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ| ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਸਥਿਤ ਵੱਡਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ‘ਮੌਨਾ ਕੀ’ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਗੁਣਾ ਹੈ|
‘ਮੌਨਾ ਕੀ’ ਦੀ ਉਚਾਈ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਾਯਾਉਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟਾਮ ਲਾਪੇਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੁਰਾਗ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ| ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਸਥਿਤ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਘਟਕ ਦਾ ਪਤਾ ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਿਲੇ ਉਲਕਾਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਹੈ| ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਜਰਨਲ ਸਾਇੰਸ ਐਡਵਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ|

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *