ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹਲ

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ-ਜਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਜਾਰ ਸ਼ਬਦ ਲੰਮਾ ਲੇਖ ਲਿਖਣਾ ਪਏ, ਉਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਤਸਵੀਰ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆਈ ਦੋ ਤਾਜਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ|
ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ.ਆਰ. ਪੀ. ਐਫ. ਦੇ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਆਪਣੇ ਰਸਤਾ ਚੱਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਉਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤਬਕੇ ਦਾ ਖੂਨ ਖੌਲ ਉਠਿਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਜਵਾਨ  ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੀ  ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਗੱਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਸੁਲਾਇਆ ਗਿਆ| ਉਧਰ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ.  ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸ ਜਵਾਨ ਦੇ ਸੰਜਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਨੇ ਉਕਸਾਵੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਰ੍ਹਾਕੇ ਉਥੇ ਦੋ-ਚਾਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤਾਂ ਗਿਰਾ ਹੀ ਸਕਦਾ ਸੀ|
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੌਜ  ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਜਵਾਨ ਬੱਝਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ|  ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ 900 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਉਤੇ ਪਥਰਾਓ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਥਰਾਓ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਜਵਾਨ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾਂਦੀ| ਫੌਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਕਵਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ|  ਫੌਜ ਲਈ ਇਹ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ|
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ  ਮਾਰੋ  (ਗਾਲਾਂ) ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਡਾ ਦਿਉ (ਹੁਣ ਭਿਆਨਕ ਗਾਲ੍ਹਾਂ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜ ਦਿਉ (ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਗਾਲ੍ਹ) ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਦੱਲਿਆਂ ਨੂੰ| ਠੀਕ ਗੱਲ ਹੈ| ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਹੋ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ  ਦੇ ਜਵਾਨ ਜਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਗ ਕਰੇ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਦੱਬੇ ਪੈਰ ਨਿਕਲਨਾ ਪਏ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਹੋਣ ਕਿ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਕਵਚ ਬਣਾਉਣਾ ਪਏ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਤਾਂ   ਹੋਵੇਗੀ|  ਤਕਲੀਫ ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ 20 ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ|
ਮੈਂ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਓਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ ਜਿੰਨੇ ਤੁਸੀਂ ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੀ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਹੈ| ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ,  ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਅਕਾਰਣ ਇੰਨੀ ਨਫ਼ਰਤ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਜਿਊਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ| ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ ‘ਗੋ ਬੈਕ ਇੰਡੀਆ’  ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਉਛਲਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ|  ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਜਵਾਨਾਂ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਨਫਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ  ਜਗ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋਵਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ|
ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਫੌਜੀ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਹਾਲਾਤ ਉਂਜ ਹੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ| ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਜੀਬ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਸਾਡੇ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜੇ ਹਨ|
ਰਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ 5 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਕਸ਼ਮੀਰ  ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਪਰੰਤੂ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਸਭਾ ਉਪਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵੋਟਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਕਲਨ ਬਿਲਕੁੱਲ ਗਲਤ ਹੈ |  ਉਥੇ ਸਿਰਫ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੁੱਝ ਬੂਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਮਤਦਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਿਰਫ  2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਆਏ|  ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੋਟ ਪਾਏ ,  ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਨਫਰੈਂਸ  ਦੇ ਫਾਰੂਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਢਾਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੋਂ ਪੀ ਡੀ ਪੀ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ|
ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵੋਟਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ  ਤੋਂ ਆਏ ਇਸ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ|  ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ|  ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ,  ਮੈਂ ਇਸ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੱਮਝਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਲਾਕੇ  ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਉਲਟ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ – ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ  ਹੋਵੇ,  ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਿੱਬਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ| ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਤਸੰਗਰਹ ਹੋਇਆ ਸੀ| ਰੋਚਕ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਮਤ ਨੇ ਉਥੇ ਯੂ ਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ| ਪਰੰਤੂ ਰਾਏ  ਤਾਂ ਪੁੱਛੀ ਗਈ| ਇਹੀ ਅਸਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ|
1971 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ  ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ |  ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਇੰਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ|  ਪੂਰਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ  ਦੇ ,  ਜੀ ਹਾਂ ,  ਭਾਰਤ  ਦੇ 1661 ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ| ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਉਸੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ  ਦੇ ਜਵਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਬਾਜੀ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਇਸ  ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਲਟ ਹੈ -ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇਸ਼  ਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾ ਚਲਾਉਣ|  ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਵਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਬਚਾਉਣੀ ਹੈ|  ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਉਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਸੁਭਾਅ ਕਰਨ ਲੱਗਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ|
ਇਧਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਆਏ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਾਂ-ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ,  ਸਿੱਧੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ|
ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ  ਦੇ ਕਿਸੇ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦੂਕ  ਦੇ ਜੋਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ  ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ‘ਆ’ ਵੀ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ| ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਤੋਂ  ਬਾਅਦ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ |  ਇਹ ਵੱਖ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸਬਕ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ|
ਅਭਿਸ਼ੇਕ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *