ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਉੱਠਦੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਨਣ ਦੀ ਲੋੜ


ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜਰਾਂ ਇਸ             ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ |  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਫਰਸਟ ਦਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਕਾਰਡ ਖੇਡਿਆ ਸੀ|  ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਚੀਨ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵੋਟਰਾਂ  ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਵਿਰੋਧੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋ ਬਾਇਡੇਨ ਜੇਕਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਤਾਂ ਚੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਜਿਹਾ ਉਹ ਵੋਟਰਾਂ  ਨੂੰ  ਕਹਿ  ਰਹੇ ਹਨ| ਬੀਤੇ ਦਿਨਾਂ  ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬਾਇਡੇਨ ਜੇਕਰ ਸੱਤਾ ਵਿਚ  ਆ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣਾ                ਪਵੇਗਾ| ਅਜੀਬ ਸੰਜੋਗ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੋਸਤ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ  ਵੀ ਝੋਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| 
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ  ਲੋਕੰਤਤਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਕਤ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣਪੰਥੀ,  ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ  ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ  ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ| ਦੁਨੀਆ  ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਕਤ ਹਾਲ ਇਹੀ ਹੈ|  ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਕੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ  ਦੇ ਲੋਕ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ| ਪੂੰਜੀਵਾਦ,  ਕੱਟੜਪੰਥ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ  ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ, ਹਥਿਆਰ            ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ| 
ਪਰ ਹੁਣ ਬਦਲਾਓ ਦੀ ਹਵਾ ਵੀ ਦੇਖਣ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੱਤਾ              ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ  ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ,  ਇਹ ਤਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲ ਹੀ ਜਾਵੇਗਾ,  ਫਿਲਹਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਬੋਲਵੀਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਓ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ|  ਉਸੇ ਬੋਲਵੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 11 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਵਾ ਮੋਰਾਲੇਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਫੌਜੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਜੇਨਿਨ ਆਨੇਜ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ|  ਉਸ ਵਕਤ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ,  ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ  ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ| 
ਪਰ ਸਮੇਂ  ਦੇ ਚੱਕਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੋਲਵੀਆ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਤਾ ਪਰਤ ਰਹੀ ਹੈ| ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰਾਲੇਸ  ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਹੇ ਲੁਈ ਮਾਰਕੇ ਉੱਤੇ ਬੋਲਵੀਆ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਟੂਵਰਡਸ ਸੋਸ਼ਲਿਜਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਿਆ ਹੈ|  ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਮੋਰਾਲੇਸ ਉਸ ਪਿੰਕ ਟਾਇਡ ਯਾਨੀ ਗੁਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਯੁੱਗ  ਦੇ ਆਖਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਮੁੱਲਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਨ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ   ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ|  ਵੈਨੇਜੁਏਲਾ  ਦੇ ਹਿਊਗੋ ਸ਼ਾਵੇਜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜੀਲ  ਦੇ ਲੂਲੇ ਡਿ ਸਿਲਵਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਮੋਰਾਲੇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ|  ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਜਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦਾ ਉਲਟਫੇਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਨੱਚ ਸਕਦੀ|  ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਵਕਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠ ਰਹੀ ਹੈ|  ਹਜਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ| ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਿਊਥ ਚਾਨ  ਓਚਾ ਦਾ ਅਸਤੀਫਾ,  ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਓ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ,  ਇਹਨਾਂ  ਤਿੰਨ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜਾਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| 
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿਊਥ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਕੇ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਆਮ  ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਆਧਾਰਿਤ  ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ   ਕਿਉਂਕਿ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ  ਸੋਧਾਂ  ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ|  ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਸੀ|  ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਰੋਧ  ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੈਂਤੜੇ ਆਜਮਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਸਰਕਾਰ  ਮੀਡੀਆ,  ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਐਪਸ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ,  ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ, ਇਸ ਸਭ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ|  
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ  ਭਾਰਤ  ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| 11 ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੈਲੀ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ,  ਜਿਸਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਂਫਰੇਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਨਵਾਜ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ – ਸਿੱਧੇ ਫੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਇਲਜਾਮ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ| ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਰੈਲੀ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ|  ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੁੱਜੇ| ਇਸ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਵਾਪਸ ਜਾਓ  ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਗੂੰਜ               ਉੱਠੇ|  ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ, ਮਹਿੰਗਾਈ,  ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ| ਇਧਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਵਾਜ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਜੁਆਈ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨ ਦਾ ਡੰਡਾ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ| 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 2023 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਕਤ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਇਆ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਕੀ 3 ਸਾਲ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਕੀ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਉੱਠਦੀਆ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੇਗੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਿਰਣਾਇਕ ਫੈਸਲਾ            ਲਵੇਗੀ, ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ|  ਇਹਨਾਂ  ਰੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਗੱਲ ਸਾਫ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਉੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਖਰੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰੇ| ਮਹਿੰਗਾਈ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ,  ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੱਟੜਪੰਥ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਛਵੀ ਚੀਨ  ਦੇ ਪਿਛਲੱਗੂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਰ  ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬਣ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ|  ਇਹ ਗੱਲ ਉੱਥੇ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਚੁਭ ਰਹੀ ਹੈ| 
ਬੋਲਵੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਜਨਤਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਇਬਾਰਤ ਵਾਂਗ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ  ਪਰ  ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਲੋਕ ਇਸ ਇਬਾਰਤ ਨੂੰ ਅਣਗੋਲਿਆ  ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਹਰਸ਼ ਵਰਮਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *