ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਰੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ

ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਭਾਵਨਾ  ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉਤੇ ਅਮਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ| ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ,  ਜੋ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ| ਮਸਲਨ, ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਬਹੂ – ਵਿਆਹ  (ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ)  ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ| ਪਰੰਤੂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਧੜੱਲੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਇਸਦੀ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਧਾਨਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ|  ਇਸ ਪਿਠਭੂਮੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਏ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਚਿਤ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਹਰ ਵਿਆਹ ਦਾ 30 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹਿਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ|  ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦਾ| ਲਾਜ਼ਮੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ| ਇਸਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਔਰਤਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ |  ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਫਰਜੀ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ|  ਲਾਜ਼ਮੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਯਮਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਹੈ |  ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ- 1969 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਮਤਲਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਮੂਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੋਧ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵਿਆਹ  ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਪਰਸਨਲ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ|  ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਲਾਹ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਗੌਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫੈਸਲਾ ਲਵੇ| ਹਾਂ,  ਉਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਆਹ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਸਰਵ-ਆਸਾਨ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ| ਮਤਲਬ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਕਈ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਣ| ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਦਲਾਲ ਤੰਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ| ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਗੇ| ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਜਾਦੀ  ਦੇ ਨਾਮ ਉਤੇ ਵੀ ਇਤਰਾਜ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਇਤਰਾਜਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਜਾਜਤ ਨਹੀਂ ਹੈ|  ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ  ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕਾਇਦਿਆਂ ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ|
ਨਵੀਨ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *