ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਸਥਿਤ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ‘ਆਰਗਨਾਇਜੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਇਕੋਨੋਮਿਕ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ’ (ਓਈਸੀਡੀ) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਮਿਥਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ| ਓਈਸੀਡੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਨੇਡਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਸਤਨ ਪੰਦਰਾਂ ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ| ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ 2025 ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ  ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਪੰਝੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਈਸੀਡੀ  ਦੇ ਪੈਂਤੀ ਮੈਂਬਰ-ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਗੀਆਂ|  ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ‘ਇਕਵਲਿਟੀ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਕਮੀਸ਼ਨ’ ਦੀ ‘ਏਜ ਐਂਡ ਅਰਨਿੰਗਸ ਇਨਇਕਵਲਿਟੀ’ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੂਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੈਂਡਰ ਪੇ ਗੈਪ (ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ) ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ|’ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ,  ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਂਕਣ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ‘ਸਮਾਨ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮਾਨ ਤਨਖਾਹ’ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਦਸਤੂਰ ਕਾਇਮ ਹੈ| ‘ਸਮਾਨ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਤਨਖਾਹ’ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ੋਧ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਰਸ਼ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ| ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੈ| ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 67 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੈ|
ਜਾਬ ਪੋਰਟਲ ‘ਮਾਸਟਰ ਇੰਡੀਆ’  ਦੇ ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 345. 80 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸਿਰਫ 259. 8 ਰੁਪਏ ਹੈ| ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਥਾਕਥਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ| ਵੱਖ-ਵੱਖ  ਅਧਿਐਨ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਸਿੱਖਿਆ,  ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਘੰਟੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਾ ਮੰਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਵਾਕਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਹੈ? ਕੀ ਔਰਤਾਂ  ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਕੰਮ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਅਸਲੀਅਤ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ? ਕਿਰਤ ਮੰਤਰਾਲਾ  (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ)   ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤ ਬਿਊਰੋ  ਦੇ ਮਜਦੂਰੀ ਦਰ  ਦੇ ਅੰਕੜੇ  (ਜਨਵਰੀ 2017 ਲਈ ਜਾਰੀ) ਉਸ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ,  ਜੋ ਕਿ ਪੁਰੁਸ਼ਸੱਤਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵੱਸੀ ਹੈ| ਕੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝਾੜੂ ਲਗਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ  ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?  ਸੰਪੂਰਣ ਭਾਰਤੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਫਾਈ  ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 218. 6 ਰੁਪਏ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 209 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨੂੰ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਜਦੂਰੀ ਦਾ ਸਿਰਫ ਅਠੱਤਰ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ|
ਕਿਰਤ ਬਿਊਰੋ  ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਂਧ੍ਰ  ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਆਈ  ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਤਾ 25. 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ| ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੁਆਈ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 276.5 ਰੁਪਏ ਮਜਦੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 206.5 ਰੁਪਏ| ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ 252.6 ਰੁਪਏ ਰੋਜ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 214. 6 ਰੁਪਏ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਜਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੈਰ -ਬਰਾਬਰੀ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੈ, 34.8 ਫ਼ੀਸਦੀ| ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸਲ ਕਟਾਈ  ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ  ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਜਦੂਰੀ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ 22.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ| ਨਿਰਮਾਣ ਮਜਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ| ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਤਰ 34.9 ਫੀਸਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਵਿੱਚ 34.5 ਫ਼ੀਸਦੀ|
ਅਕੁਸ਼ਲ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਨਖਾਹ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਰਕ ਲੱਭ ਸਕਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਮਰਥ ਮੰਨਦੇ ਹਨ|  ਪਰ ਸ਼ੋਧ  ਇਸਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਨਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ|  ‘ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ ਬਿਜਨੇਸ ਗਵਰਨੈਂਸ ਐਂਡ ਏਥਿਕਸ’  ਦੇ ਸ਼ੋਧ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਦਿਮਾਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਲਟ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਵਰਿਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ ਜੇਕਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਸਬੰਧੀ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਰਨ,  ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ| ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ,  ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ  ਦੇ ਜਾਨੁਸ ਕੋਵਿੰਨ ਮਿੱਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ‘ਇਹ ਵੀਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਸਿਆ -ਪਿਟਿਆ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਬੌਧਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਇਸ ਘਸੇ -ਪਿਟੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ|’
ਅਸਮਾਨ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭਰ  ਦੇ ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੇ ਤਨਖਾਹ ਸਬੰਧੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਨਖਾਹ ਨੂੰ ,  ਜਨਤਕ ਨਾ ਕਰਣ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਆਪਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ| ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਗੂਗਲ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਇਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਾਬਕਾ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਰਜ ਕਰਾਇਆ ਸੀ| ਬੀਤੇ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਇੱਕ  ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਵੰਜਾ ਫ਼ੀਸਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਪੰਝੱਤਰ ਫ਼ੀਸਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ| ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪ ਉਣਾਹਠ ਫੀਸਦੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਜਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗੀ|  ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੈਂਗਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|
ਅਸਮਾਨ ਤਨਖਾਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਸੁਰ ਉਠਦੇ ਹਨ|  ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ  ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦਫਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੰਜ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤਰਜ ਤੇ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹਜਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਠੀਕ 2.38 ਵਜੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ  ਦੇ ਤਨਖਾਹ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ| ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ| ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਮਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼  ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ  ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਕੰਮ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਨੇ ਤਨਖਾਹ ਸਬੰਧੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਉਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਤਨਖਾਹ  ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ| ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਾਨ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਅਧਿਨਿਯਮ 1976 ,  ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ,  ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਸਮਾਨ ਕਾਰਜ ਲਈ ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਰਿਤੂ ਸਾਰਸਵਤ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *