ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜ ਰਹੀ ਹੈ ਚੀਨ ਦੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ

ਬੀਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪੂਰਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯੀਵੂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮਾਲ-ਗੱਡੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਹੈ| ਅਗਲੇ 18 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 12000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਲੰਦਨ ਪੁੱਜੇਗੀ| ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤ ਦੇਸ਼ਾਂ- ਕਜਾਖਿਸਤਾਨ, ਰੂਸ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਪੋਲੈਂਡ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜਰੇਗੀ| ਇਸ ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੱਭਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਬੀਤੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ (6 . 9 ਫੀਸਦੀ ਤੇ) ਆਈ ਹੈ| 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 2014 ਦੇ 2 . 34 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕਰਕੇ 2.27 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ|
ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਲੱਭਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੈ| ਇਹ ਲੰਬਾ ਰੇਲਮਾਰਗ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧੇ ਖਰਚ ਤੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਟ੍ਰੈਡ ਰੂਟ ਨੂੰ  ਪੁਨਰ ਜੀਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਸ ਕਦਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਆਂਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ| ਇਹ ਵਪਾਰ ਰਸਤਾ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਜਰੀਏ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਖੁਦ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਰਹੇਗੀ|
ਅੱਜ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਸਿਰਫ ਮਾਲ-ਗੱਡੀ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋ, ਪਰੰਤੂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵੀ ਚਲਣਗੀਆਂ| ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਯੂਰੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਭੂਗੋਲ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਚੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਦੇ  ਜਨ ਮਾਨਸ ਦੀ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਨੂੰ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੀ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਮੁੱਚੇ ਯੂਰੇਸ਼ਿਆ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰੇਸ਼ਮ ਰਸਤਾ ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ| ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਉਦੈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੁੜਾਅ ਸਿੱਧੇ ਯੂਰਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਗੁਆਂਢੀ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਗਏ|
ਨਾ ਵਾਕਫ਼ੀਅਤ ਅਤੇ  ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦੂਰੀ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਨਕਲੀ ਜੁਦਾਈ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਹਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਕ ਰਹੇ ਹਨ| ਵੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੁੜਾਅ ਦੇ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਸਾਧਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਵਾਂ ਰੇਲ ਰਸਤਾ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਰਗ ਨੂੰ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ|
ਸੁਖਜੀਤ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *