ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ

ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਹੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਨਾਯਾਬ ਮਿਸਾਲ ਰਹਿਣਗੇ| 8 ਜਨਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ਵੈਸੇ ਤਾਂ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ| ਸਿਰਫ਼ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਰ ਨਿਊਰਾਨ ਨਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਸੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਿਊਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲ ਹਨ| ਪਰੰਤੂ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਅਜਿਹੀ ਸੱਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ| ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ ਹਾਕਿੰਗ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਵਾਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜਡ ਵਾਈਸ ਸਿੰਥੇਸਾਇਜਰ ਵਰਗੇ ਉਨਤ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ|
ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੜਾਈ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ|
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਅ ਬ੍ਰੀਫ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਟਾਈਮ’ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਗਈ| ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਗੁੱਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ’ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ 1974 ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਸਿੱਧਾਂਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਖੋਜ ਕੀਤੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਵਾਂਟਮ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਆਮ ਸਾਪੇਖਤਾ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਆਪਣੀ ‘ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਏਵਰੀਥਿੰਗ’ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਾਫ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਤਮਾਮ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਕੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ| ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸੂ ਬਨਣ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਭਾਵ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਗੁੱਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ ਸਕੇ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਹੈ|
ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਭਗਵਾਨ ਭਰੋਸੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਿੰਮਤ ਹੌਂਸਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹਨ| ਸਵਰਗ ਸਿਰਫ ਹਨ੍ਹਰੇ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦ ਗਰਾਂਡ ਡਿਜਾਇਨ’ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਉਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਵੀ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ| ਵੈਸੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਊਣ ਵਾਲੇ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜਿਉਂਦੇ ਸਨ|
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਦੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਕੱਢਣਾ| ਜਿੰਦਗੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮਨੋਰੰਜਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੇ| ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ, ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੌਤੀਕੀ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੇ!
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *