ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ

ਵਿਜੇ ਰਤਨਾਕਰ ਗੁੱਟੇ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ‘ਦ ਐਕਸੀਡੈਂਟਲ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨੀਸਟਰ’ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਕੁੱਝ ਅਸਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ| ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ| ਫਿਲਮ ਇਸ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਸੰਜੈ ਬਾਰੂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ| ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਜੈ ਬਾਰੂ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਫਿਲਮ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਾਚਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ| ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਖਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਧਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਲਿਹਾਜਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਸੱਤਾ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ| ਫਿਲਮ ਜੇਕਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਾਨਦੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੱਕਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲਦੀ| ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ| ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਤਾਂ ਛਿੜ ਹੀ ਗਈ ਹੈ| ਇੱਧਰ ਬਾਲੀਵੁਡ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਪਕ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਧਿਆ ਹੈ| ਕਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ, ਫਿਲਮ ਸਿਤਾਰਿਆਂ, ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਲਜਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਟ ਵੀ ਹੋਈਆਂ| ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਦਰਸ਼ਕ ਵਰਗ ਹੁਣ ਪਰਪੱਕ ਹੋ ਚੱਲਿਆ ਹੈ| ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਜੀਵਨ – ਸੰਘਰਸ਼ ਉਸਨੂੰ ਪੇੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੱਚਦੇ ਹੀਰੋ-ਹਿਰੋਇਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬੁਣੀਆਂ ਪਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਤੋਂ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਗਾ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਗ-ਵਿਰਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਸਿਰਫ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ| ਇਹ ਸਚਮੁੱਚ ਦੁਖਦ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅਕਾਲ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ| ਜੋ ਦੋ-ਚਾਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ 1975 ਵਿੱਚ ਗੁਲਜਾਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ‘ਆਂਧੀ’ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਪਰ ਉਹ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪਰਛਾਈਆਂ ਹਨ| ਦਰਅਸਲ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਹੈ| ਭਾਰਤੀ ਜਨਤੰਤਰ ਹੁਣੇ ਇੰਨਾ ਉਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਲਵੇ| ਹਰ ਨੇਤਾ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨਾਇਕ ਹੈ| ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਰੱਬੀ ਛਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਅਖੰਡਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪਰਦੇ ਉੱਤੇ ਜਰਾ ਵੀ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਦਰਕਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ| ਬਹਿਰਹਾਲ, ਇਹ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ| ਹੁਣੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਇੱਕ ਅਦਦ ਅਜਿਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਸਕਰਿਪਟ ਦੀ ਹੈ , ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਤੋਂ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧੜੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਚਾਰਾ ਬਨਣਾ ਨਹੀਂ|
ਸੁਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *