ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਫੈਲਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇਸ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾ ਫੈਲਾਈ ਜਾਵੇ| ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਮਤਲਬ ਹੈ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲਾਉਣ, ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭਦਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਧੜੱਲੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਸਦਉਪਯੋਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ – ਸਮਾਜਿਕ – ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਠੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਜੋ ਵੇਖਦੇ, ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ? ਅਸੀਂ ਸਮੂਹਿਕ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਈ ਗਈ ਅਫਵਾਹ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਕਾਰਨ ਸੀ| ਹਰ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦਾ ਸਦੁਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੈ| ਉਹਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ| ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਓ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣੇ| ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਗੰਦਗੀ ਫੈਲਣ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹੈ| ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕੀਤਾ| ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹੇ| ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹ ਵਧਕੇ ਇੱਕ – ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਗਾਲ੍ਹ- ਗਲੌਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ| ਮੋਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤ ਕਹਿ ਕੇ ਚਿੜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਮੋਦੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਇਹ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਦਲ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਲੀ- ਗਲੌਜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣ|
ਸਤੀਸ਼ ਭਾਟੀਆ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *