ਸਮਾਜਿਕ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਵੀ ਸਾਧਨ ਹੈ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ| ਧਿਆਨ ਦਿਓ , ਇੱਥੇ ਅਧਰਮੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾਸਤਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ| ‘ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇਕੋਲਾਜਿਕਲ ਐਂਡ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਸਾਇੰਸ’ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਸਟਡੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ| ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਇਕੱਲਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ|
ਕੋਈ ਰੋਜ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਨਿਯਮਿਤ ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਸਭ ਆਪਣਾ ਸੁਖ – ਦੁੱਖ ਵੰਢਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮਨ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਧਾਰਮਿਕ ਆਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਬਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ| ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਘੁਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੱਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ|
ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਤਨਾਓ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਫਿਲਹਾਲ, ਇਸ ਸਰਵੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣ ਪਰੰਤੂ ਗੱਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਜੁੜਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਸਵਾਰਥ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਹੈ| ਅਜਿਹਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਚੰਗਾ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਦਤ ਆਖਿਰ ਆਪਣੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਸਮਝਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਲਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੀ ਕਿੰਨੀਆਂ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ? ਗੁਆਂਢੀ ਦੀ ਛੱਡੋ, ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਜਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਵਪਾਰਕ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਚੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇੱਕ – ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਬਾਰੇ ਕਾਨਾਫੂਸੀ ਕਰਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ| ਧਰਮ -ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਕਸਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਆਪਣੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਸੇਵਕ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਆਸਾਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ|
ਯੋਗਰਾਜ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *