ਸਮਾਜ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਨਸ਼ਾ

ਨਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬੁਰਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ| ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੈ| ਸਰਕਾਰ ਇਹਨਾਂ ਪੀੜਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਚੁੰਗਲ ਤੋਂ ਛਡਾਉਣ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਗੁਟਖੇ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ, ਗਾਂਜਾ, ਜਰਦਾ, ਬ੍ਰਾਉਨ ਸ਼ੁਗਰ, ਕੋਕੀਨ, ਚਿੱਟਾ ਆਦਿ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦੋਵਾਂ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਆਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਸਿਫ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ| ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੇਫੜੇ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਕੋਕੀਨ, ਚਰਸ, ਅਫੀਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤੇਜਨਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂਨੀ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਤਪੇਦਿਕ, ਨਿਮੋਨਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਹਿੰਸਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ, ਚੋਰੀ, ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਸ਼ਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ| ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਕਰਨਾ, ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ| ਮੂੰਹ, ਗਲੇ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਅਲਸਰ, ਯਕ੍ਰਿਤ ਰੋਗ, ਤਨਾਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 11 ਕਰੋੜ ਸਿਗਰਟ ਫੂੰਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 50 ਅਰਬ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਉੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ| ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਲਵਾਉਣ ਲਈ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸਹੁੰ ਦਿਵਸ, 31 ਮਈ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਮਨਾਹੀ ਦਿਵਸ, 26 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਸ਼ਾ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਸ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਮਨਾਹੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਕਾਗਜੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ|
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਰਾਜ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਨਾਲ ਟਾਪ ਤੇ ਹੈ| ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਣੀਪੁਰ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ| ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ| ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ| ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਜੇਕਰ ਜਲਦੀ ਗੌਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕੇਗਾ|
ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਹੈ| ਸ਼ਰਾਬ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਟਾਂ ਦੀ ਜੜ ਹੈ| ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ-ਅਹਿਤ ਅਤੇ ਭਲੇ-ਬੁਰੇ ਦਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦਾ| ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਨੇਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਅਮੀਰ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬੁਜੁਰਗ ਤੱਕ ਇਸ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ| ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਾਂਜਾ, ਅਫੀਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ| ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ ਤਾਂ ਗਾਂਜਾ-ਅਫੀਮ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਚੋਰੀ ਛਿਪੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|
ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ  ਦੇ ਕੋਲ ਰੋਟੀ-ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਲਾਲੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਜਦੂਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਮਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਫੂੰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਖਾਲੀ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ਼ ਰਹੇ ਹਨ| ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਹ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਗਮ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣੇ ਲਈ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਤਰਕ ਕਿੰਨਾ ਬੇਮਾਨੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖੇ ਹੀ ਸੌ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਇੱਕ ਸਵੈਇਛਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਵਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ|
ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਸਿਰਫ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ| ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਲੋਕ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਕਾਲ ਦੇ ਅਨੇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਉਥੇ ਹੀ ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਰਾਖ਼ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ, ਡਰ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ| ਅਜਿਹੀ ਰਾਖ਼ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲੇ ਆਮ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੇ ਸਨ|
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਚਲਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਝਗੜੇ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ, ਇਕੱਲਾ ਜੀਵਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਕਲੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ 60 ਤੋਂ 80 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਵਧੀ ਹੈ| ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਾਲੀਏ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਾਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਅਸੀਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਵੱਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਾਂ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਬੰਦੀ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ| ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਬੰਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੱਕ ਗਵਾਉਣੀ ਪਈ| ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਇਹ ਮੋਹ ਤਿਆਗਨਾ ਪਵੇਗਾ ਉਦੋਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਮਜਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਾਖ਼ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਵਾਂਗੇ|
ਬਾਲ ਮੁਕੁੰਦ ਓਝਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *