ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਤੰਗ ਦਿਲੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ

ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤਮਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਚਾਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੱਕ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਠਿਠਕ ਕੇ ਸੋਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਕਈ ਜਮਾਨਾ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਮੁਕਾਮ ਤੇ ਠਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੰਗ ਜਿਹਨੀਅਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਰੋਜ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਫਿਰਕੂ ਘਟਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ| ਤੰਗ ਜਿਹਨਿਅਤ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਜੰਮੂ – ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ| ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਿਨ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ| ਜੋੜੇ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਪਿਆਰ ਸੀ| ਮਤਲਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ| ਉਹ ਵੀ ਉਦੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ| ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰੋਮਾਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਮਾਂਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦੇ ਹੋਣਗੇ| ਅਖੀਰ ਉਹ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਇੱਥੇ – ਓਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ| ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗੜ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਏ!
ਪਹਿਲਗਾਮ ਦੇ ਤਰਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰੀਕ ਭੱਟ ਮੁਸਲਿਮ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਬਾਲ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਮਾਇਆ ਬਸ਼ੀਰ ਇਸ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਬਾਲਿਕਾ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ| ਇੱਕ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਸੰਪਰਕ ਹੌਲੀ – ਹੌਲੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਨਾ ਇਤਰਾਜ ਦੀ| ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ , ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਸੀ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੰਨਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ| ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਵਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ| ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਸੀ| ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਇੱਕ ਨਿਹਾਇਤ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨੋਟਿਸ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿਕਮੇ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕਹਿ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ| ਨਿਜੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ| ਕੋਰਸ, ਪੜਾਈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਨਿਯਮ – ਕਾਇਦਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਫਿਰ, ਕੋਈ ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਹਨਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰੰਤੂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੀ ਕੁੰਠਾ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾ ਜਾਂ ਇਕੱਲਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਤੀ – ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੇ ਗੈਰ – ਕਾਨੂੰਨੀ ਫਰਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਾਦਿਆ ਮਾਮਲੇ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਮਾਮਲੇ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੱਲੋ ਜ਼ੋਰੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਮਾਮ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਕਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਮਾਜ ਕਿੱਥੇ ਖੜਾ ਹੈ? ਸਮਾਜ ਕਿੱਧਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਤੰਗਮਿਜਾਜੀ ਕਿਉਂ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?
ਅਖਿਲੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *