ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਮੁਹਿੰਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੂਰ ਦੀ ਖਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ 11 ਸ਼ਹਿਜਾਦਿਆਂ, ਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ|  ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ਾਹੀ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਗਠਨ  ਦੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ| ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਕ੍ਰਾਉਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ  ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ| 32 ਸਾਲਾ ਕ੍ਰਾਉਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਵੀ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰਕ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੈ| ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਤੇ ਕਈ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਗਏ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਦੀ ਮਿਲੀ ਛੂਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ|  ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਹਿੰਮ ਛੇੜੀ ਹੈ| ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਰਸੂਖਦਾਰ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਖਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ| ਇਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਅਕਸਰ ਛਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨਿਮਨ ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ|  ਪਰ ਕ੍ਰਾਉਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਸਾਊਦੀ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ|  ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬਪਤੀ ਸ਼ਹਿਜਾਦੇ ਅਲਵਲੀਦ ਬਿਨ-ਤਲਾਲ ਵੀ ਹਨ|
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ|  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਚ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ|  ਉੱਥੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਤੰਤਰ ਜਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕ ਨਿਰੰਕਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਨਮਰਜੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ| ਪਰ  ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਹਾਲ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਏ,  ਤਾਂ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਮੁੜਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ  ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਘ ਅਤੇ ਮੱਖੀਆਂ (ਮਤਲਬ ਉਚ ਜਾਂ ਨਿਮਨ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀਆਂ)  ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾ ਬਖਸ਼ਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਤਾਇਆ| ਆਮ ਰਾਏ  ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਦਰਅਸਲ,  ਚੀਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਕੜ ਮਜਬੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕ੍ਰਾਉਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ  ਦੇ ਮਕਸਦ  ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ|  ਸੰਭਵ ਹੈਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੱਚਾਈ ਹੋਵੇ|  ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕ੍ਰਾਉਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਸਾਊਦੀ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਹੈ|  ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤਾ – ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ|  ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਮਜਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਹੀ ਉਠਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬਕ ਲੁਕਿਆ ਹੈ| ਆਪਣੀ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਅਫਸੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਦਾ| ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਰੁਚੀ, ਤੇ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਸਦੀ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਜਨਤਾ ਚੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ|  ਕੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਚੀਨ ਜਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅਭਿਆਨ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਾ ਸਕੀਏ?
ਅਮਨਦੀਪ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *