ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਾ

ਇਹ ਵਾਕਈ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ  ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਜੇਕਰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਔਸਤ ਖਰਚ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੁਲ 36, 063 ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟਕੇ ਸਿਰਫ਼ 25, 143 ਰੁਪਏ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਅਖੀਰ ਇਹ ਫਰਕ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ|  ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ  ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ|  ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਉਥ ਇੰਡੀਆ ਅੱਗੇ ਹੈ|  ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਹਾਇਰ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਂਡ ਜਿਹਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ|  ਜਦੋਂਕਿ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਏੇਜੰਡੇ ਤੇ ਰਹੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਹ ਵੱਖ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ  ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ  ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਫੜੀ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ|  ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਮੀਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ| ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਨਿਉਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ ਵੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ|  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ – ਹੌਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਡਿੱਗਦਾ ਗਿਆ|
ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ,  ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਨੇ ਰੁਚੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਈ|  ਜਦੋਂਕਿ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ – ਨਵੇਂ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹੇ|  ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਹੈ|  ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਣ -ਪੜਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਇਹ ਅਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ   ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ ਹਨ| ਅੱਜ ਆਲਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ – ਯੂਪੀ ਤੋਂ ਮੁੰਡੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ   ਪੜ੍ਹਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ  ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਸੰਜੇ ਕੁੰਦਨ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *