ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫਿਨਲੈਂਡ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਲਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ| Tੁੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਭਤੋਂ ਘੱਟ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ 11 ਫੀਸਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਨਪਾਤ 83 ਫੀਸਦੀ ਹੈ| ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸਕਾਮ ਅਤੇ ਮੈਕਿੰਸੇ  ਦੀ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਨਵਿਕੀ ਵਿੱਚ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਪਾਉਣ  ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ| ਇਸ ਸਚਾਈ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਭਾਰਤ  ਦੇ ਇਸ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਜੇਕਰ 4 ਫੀਸਦੀ ਵਧਾ ਕੇ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ 2, 26, 410 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ  ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਇਸ ਮਦ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 77,933 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਆਈਆਈਟੀ ਵਰਗੇ ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ 15 ਤੋਂ 25 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ|  ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਦੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 44 ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ‘ਡੀਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਸਕੀਆਂ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 69 ਸੰਸਥਾਨ ਇਹ  ਸਟੇਟਸ ਪਾ ਗਏ| ਇਹ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਕਾਲਜ ਵਰਗੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਕਟਆਫ 99 ਫੀਸਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇੰਨੇ ਅੰਕ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਦਹਾਕਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੇਜਮੇਂਟ ਗੁਰੂ ਪੀਟਰ ਡ੍ਰਕਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮਾਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ  ਦਾ ਪੱਧਰ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ  ਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ|  ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨਾਰਾਇਣ -ਮੂਰਤੀ ਨੇ ਯਾਦ ਦਵਾਇਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਰੱਕੀ ਭੌਤਿਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਜਬੂਤੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸਗੋਂ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਸੈਮੀ ਕੰਡਕਟਰ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲਜੀ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਰੱਕੀ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ| ਉੱਥੇ  ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਹੋਏ ਸ਼ੋਧ ਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ| ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ  ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ,  ਵਿਕਾਸ,  ਧਨ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸੰਪੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਚਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁਣ ਸਿੱਖਿਆ  ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ|
ਦੁਨਿਆਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ    ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸ਼ੋਧ ਵਿੱਚੋਂ 40 ਫੀਸਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ| ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਪਰਪਾਵਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਸਰੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਗੁਣਵੱਤਾ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਨੀ ਫੀਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ  ਦੀਆਂ ਸਿਖਰ 200 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਦ ਟਾਈਮਸ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀਜ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 225ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ  ਕੋਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ|
ਡੇਢ  ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਰਗਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ15ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬਦਲਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੋਤ  ਝੋਂਕ ਦਿੱਤੇ|  ਅੱਜ ਇਹ ਆਲਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹੈ| 90 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਲਵੀਅ, ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ਼  ਅਤੇ ਆਨੰਦੀਲਾਲ ਪੋਦਾਰ ਵਰਗੇ ਟਰਸਟੀਆਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੋਦਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ  ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਗਜਬ  ਦੇ ਪਾਰਖੀ  ਰਾਘਵ ਪੋਦਾਰ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਇੱਕਮਾਤਰ ਖਾਲਸ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਫਿਨਲੈਂਡ ਗਏ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਸ – ਨਸ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਣ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ|
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਪੂਰਵਜਾਂ  ਨੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜਨਜਾਗ੍ਰਤੀ ਨੇ ਆਜਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ|  ਪੋਦਾਰ ਸਮੂਹ ਨੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਤ  ਦੇ ਬਦਲੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਿਆ| ਰਾਘਵ ਦਾ ਹੁਣ ਇੱਕਮਾਤਰ ਟੀਚਾ ਫਿਨਲੈਂਡ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਰ ਤੇ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ| ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਇਸਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਸਵੀਕਾਰਦੀ ਹੈ!
ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਯਾਬ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਸਿਖਿਅਕ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ,  ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇੰਨਾ  ਸਮਰਥ ਬਣਾ ਦੇਣਾ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਿਆਨਸਰਿਤਾ ਬਿਨਾ ਰੁਕੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ| ਜਦੋਂ ਸਿਖਿਅਕ ਚਿੰਤਤ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਤਮ ਨਹੀਂ  ਦੇ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਪੋਦਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਕੇ ਰਹਿਣਗੇ|
ਸਤੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *