ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਅਤੇ ਡਾ . ਭਰਤ ਵਟਵਾਣੀ ਨੂੰ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸਾਏਸਾਏ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਣਾ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ| ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬੱਚਾ -ਬੱਚਾ ਵਾਕਫ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਫਿਲਮ ‘3 ਈਡੀਅਟਸ’ ਦੇ ਨਾਇਕ ਫੁਨਸ਼ੁਕ ਵਾਂਗਡੂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ|
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਮੀਰ ਖਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਮਸ਼ੀਨੀਪਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਚੇਤੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਲੀਕ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ-ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ| ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ| ਲੀਕ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਲੱਦਾਖੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਦਲ ਗਿਆ|
ਸੋਨਮ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਟੂਡੇਂਟਸ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਆਫ ਲੱਦਾਖ (ਐਸਈਸੀਓਐਮਐਲ ) ਦੇ ਜਰੀਏ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਏ| ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਈ| ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨਿਊ ਹੋਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ|
ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ| ਬਰਫ ਦੇ ਸਿਖਰ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸੁੱਕੇ, ਬੰਜਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਈਜਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹਨ| ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਆਲਟਰਨੇਟਿਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਲੱਦਾਖ ਹਿੱਲ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਅਲਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਸ਼ੁਰੂਆਾਤੀ ਫੰਡ ਲਈ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਕਰਾਉਡ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਜਰੀਏ14 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਵੀ ਕਰ ਲਏ ਹਨ| ਬਾਕੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੀਐਸਆਰ ਨਾਲ ਜੁਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ|
ਡਾ . ਭਰਤ ਵਟਵਾਣੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤ ਪਾਉਂਦੇ| ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਨ ਡਾ. ਵਟਵਾਣੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ|
ਇਸਦੇ ਲਈ 1988 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ| ਇਹ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨੋਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਜੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁਕ ਚਾਂਗ (ਕੰਬੋਡੀਆ), ਮਾਰਿਆ ਡੀ ਲਾਰਡਸ ਮਾਰਟਿੰਸ ਕਰੂਜ (ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ), ਹਾਵਰਡ ਡੀ (ਫਿਲਿਪੀਂਸ) ਅਤੇ ਵੀ ਟੀ ਹਵਾਂਗ ਯੇਨ ਰੋਮ (ਵਿਅਤਨਾਮ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨਾਮ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪਰਉਪਕਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ|
ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *