ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਸੰਸਦ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਰਵਉਚ ਸੰਸਥਾ ਹੈ| ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇੱਥੇ ਵਾਦ – ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਬੌਧਿਕ ਵਾਦ – ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੱਲਾ-ਗੁੱਲਾ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮੇ ਦਾ ਥਾਂ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸੰਸਦੀ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ 45 ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਕਿਵੇਂ ਤਾਰ – ਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ| ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਝ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੇ ਕਾਗਜ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਉੜਾਇਆ ਤੇ ਕੁੱਝ ਹੰਗਾਮੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਗਜ ਦੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਪਾੜ ਕੇ ਉਛਾਲਦੇ ਰਹੇ| ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਅਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦਾ ਹੰਗਾਮਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰੁਕੀ ਰਹੀ| ਆਖਿਰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਸਦਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ| ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਬੀਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ 21 ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ, 13 ਟੀਡੀਪੀ ਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ| ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ ਦੇ 24 ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਕੇ ਸਦਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ| ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਰੌਲੇ ਰੱਪੇ ਕਾਰਨ ਦੁਵਿਧਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਠਾਸੀਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਕੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ| ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਦੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸੋਮਨਾਥ ਚਟਰਜੀ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਸਦਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਵੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵਾਦ – ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਪੱਧਰ ਡਿੱਗਣ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ| ਦਰਅਸਲ, ਰੌਲੇ ਰੱਪੇ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਬਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਦਨ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ 1992 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੀਠਾਸੀਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਬਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ| ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ| ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੇੜਕੇ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਹਨ|
ਦਲੀਪ ਪਾਂਡ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *