ਚੰਗੀ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਰੁਜਗਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਬਣਾਏ ਸਰਕਾਰ

economic

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗਰਿਮਾ ਦਾ ਅਸਲ ਪੈਮਾਨਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਵਾਲਿਟੀ ਆਫ ਲਾਈਫ ਹੈ| 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਾਸੋਂ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਆਯਾਤ ਸੌਖਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਸਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਇਆ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਿਤ ਮਾਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਕਰਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ| ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ| ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੈਕਸ ਅਦਾਇਗੀ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ| ਇਸ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਮਨਰੇਗਾ ਵਿੱਚ 100 ਦਿਨ ਦਾ ਰੁਜਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ| ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰਜ ਮਾਫੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ|
ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਟ੍ਰਿਕਲ
ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਟ੍ਰਿਕਲ ਡਾਊਨ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ| ਸਾਡੇ ਸਰਵਿਸ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ| ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਰਾਈਜ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ| ਇੰਜਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੈਟ ਖਰੀਦੇ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ  ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਸਹਾਇਕਾ ਦਾ ਰੁਜਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਸਹਾਇਕਾਵਾਂ ਰੁਜਗਾਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਅੱਜ 30 ਲੱਖ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ| ਪਰ ਇਹ ‘ਟ੍ਰਿਕਲ’ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| 1993 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ 6000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਸੀ ਕੰਮ ਲਈ 13000 ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੁਗਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤਨਖਾਹ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ| ਫਿਰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਟ੍ਰਿਕਲ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ|
ਇਹਨਾ ਵੱਡੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਕਟ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਣਕ ਵਿੱਚ ਘੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਖਦੇ ਹਨ| ਦੂੱਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਬਾਕੀ ਚੀਜਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਕਮਾਈ ਦੇ ਸੁੰਗੜਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਵੱਧਦੀ ਨਾ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ| ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਇੰਜਨੀਅਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਕਾ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅੱਧੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਤੱਤਕਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਪਾਰਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਕਾ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਵਿੱਚ ਰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਪਰ ਸਮੇਂ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਦਮਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਕਾਚੌਂਧ ਘੱਟ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ – ਹੌਲੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਰੋਸ ਵਧਦਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸਸਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਮਨਰੇਗਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਕਲ ਦੇ ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਦ ਫਿਲਹਾਲ ਲੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ| ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਵਾਲਿਟੀ ਆਫ ਲਾਈਫ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ| ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੈਕੰਡ ਡਿਵੀਜਨ ਤੋਂ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ|
ਮੂਲ ਸਮੱਸਿਆ ਚੰਗੀ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਰੁਜਗਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਟ੍ਰਿਕਲ ਦੀ ਧਾਰਾ ਕੁੱਝ ਮੋਟੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ| ਪਰ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਜੇਕਰ ਵਰਤਮਾਨ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ| ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੂਸਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸੀ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਹੈ| ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਰੁਜਗਾਰ ਘੱਟ ਹੀ ਪੈਦਾ         ਹੋਣਗੇ|
ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀ ਡੀ ਪੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਲੱਗਭੱਗ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਸਿਰਫ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ| ਅੱਜ ਮੈਨੁਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| 1992 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਰਯਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ  ਦਾ ਹਿੱਸਾ 41 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2010 ਵਿੱਚ ਵਧਕੇ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| ਨਵਾਂ ਉਦਯੋਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਰੁਜਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸਤੋਂ ਬਣੇ ਸਸਤੇ ਮਾਲ ਦੇ ਵਿਕਣ ਨਾਲ 20 ਹਜਾਰ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਕੁਟੀਰ ਉਦਯੋਗ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰੈਡ ਜਾਂ ਕਾਗਜ ਦੇ ਲਿਫਾਫੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦਯੋਗ| ਸਕਿਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭਾਵਾਂ ਹਨ| ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕਿਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਉਹ ਸਵ – ਰੋਜਗਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਬੱਚੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਉਤਪਾਦ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ| ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਅਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਪਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਮਜੋਰ ਹੀ ਹੈ|
ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ
ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਹਨਾਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹਨ| ਦੂਸਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਿਆਉਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕਦਮ  ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ| ਸਰਵਿਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ| ਨਵੀਂਆਂ         ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਸਟਮ ਮੂਵੀ, ਡਿਜਾਈਨਰ ਕੱਪੜੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ| ਇਸ ਨਾਲ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਲਵੇਗਾ| ਇਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰਿਕਲ ਦੀ ਧਾਰ ਮੋਟੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਫੈਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸ ਜਾਵਾਂਗੇ|
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਫਰਜ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਰੁਜਗਾਰ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਏ| ਇਸਦੇ ਗੁਜਾਰਾ ਹੇਤੁ ਕੁੱਝ ਮਿਹਨਤ ਸੰਘਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤਕਾਲ ਰੁਜਗਾਰ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਜਿਵੇਂ ਪਾਵਰਲੂਮ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਹੈਂਡਲੂਮ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਰੋਜਗਾਰ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਔਸਤ ਤਨਖਾਹ ਵੀ| ਰੁਜਗਾਰ ਨਾ ਵਧੇ ਤਾਂ ਦੂਸਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਅਗਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ|
ਭਰਤ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *