ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਕਿਊਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੈਪਨਿੰਗ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਵਿੱਚ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਸੁਧਰਣ ਦੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ| ਗਲੋਬਲ ਸਿਟੀਜ ਇੰਡੈਕਸ 2016 ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੁੱਝ ਬਿਹਤਰ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਚੈਨੰਈ ਨੇ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ 80ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ 77ਵੇਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਨੇ 77ਵੇਂ ਤੋਂ 76ਵੇਂ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਥਾਂ ਯਾਨੀ 78ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ|
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਹੈ| ਉਹ 57ਵੇਂ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਕੇ 61ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁੰਬਈ 41ਵੇਂ ਤੋਂ 44ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ| ਕਲਕੱਤਾ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ ਤੋਂ 84ਵੇਂ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ 100ਵੇਂ ਤੋਂ 101ਵੇਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ| ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਟਾਪ ਦੇ 125 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਇਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ 10 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੈ|
ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪਰਫਾਰਮੇਂਸ, ਸਮਾਰਟਨੈਸ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਨਸ, ਕੰਮ-ਕਾਜ, ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ| ਇਸ ਨਜਰੀਏ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟਾਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ – ਲੰਦਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ| ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪਛੜਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਉਹ 2008 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸਦਾ ਫਿਸਲਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| ਇੱਥੇ ਦਾ ਕੰਮਧੰਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਧੋਤੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ| ਫਿਰ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਾਰਨਾ ਸਾਡੀ ਦਿੱਲੀ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਛੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ-ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ|
ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਤੇਜ ਕੰਪੀਟਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਲਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਪਣੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੁਧਾਰਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇਗਾ| ਬਹਿਰਹਾਲ, ਸੰਤੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਪੱਧਰ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਪਰ ਸਿਹਤ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਰਫਤਾਰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ|
ਪੰਕਜ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *