ਹਿਲਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ

hilri

ਇੱਕ ਅਸ਼ਵੇਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ| ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿਲਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣ ਲਈ ਗਈ| ਹਿਲਰੀ ਨੂੰ ਕੁਲ 2, 842 ਵੋਟ ਮਿਲੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਰਨੀ ਸੈਂਡਰਸ ਨੂੰ 1,865 ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਸੀ| ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਲਈ 2,383 ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| 1789 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਦੇ 227 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ| ਹੁਣ ਤੱਕ 200 ਔਰਤਾਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ| ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਫੈਸਲਾ ਹੈ| ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਉਦੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਹਿਲਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਣ|
ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ ਮੰਜੂਰੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਚੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਨ| ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 1920 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 19ਵੀਂ ਸੋਧ ਨਾਲ ਵੋਟ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਯਾਨੀ ਉੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ 131 ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ 227 ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਕਿਉਂ ਬੀਤੇ ਮਹੀਨੇ ਜਦੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿਲਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਨ ਯੋਗ ਵੋਟ ਜੁਟਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ‘ਕਾਸ਼, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੀ| ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿਲੇਰੀ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਸੋਚਣਾ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ|
ਪਿੱਛਲੀ ਵਾਰ ਯਾਨੀ 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ| ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹਿਜਾ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਵਾਂਗੀ| ‘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤੇਜ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ| ਯਾਨੀ ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਮੰਨ ਲਿਆ| ਇਸ ਆਤਮ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਵਧਿਆ| ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਘੱਟ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਕਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਉਂਮੀਦਵਾਰੀ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ| ਜੇਕਰ ਹਿਲਰੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਹ ਦੋ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ – 2008 ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਜੋਂ ਚੁਣਨਾ|
ਉਂਜ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਬੀਤੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿਲਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਵੀ ਹੈ| ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੇਨੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ| ਅੱਜ ਵੀ ਸੇਨੇਟ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨਪਾਤ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਚੇ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਣਾ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਚਿਨ੍ਹ ਤਾਂ ਖੜਾ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ| ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਤਾ ਦਾ ਝੰਡਾਬਰਦਾਰ ਬਨਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਛਵੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਇਸ ਧੱਬੇ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇਣ ਦਾ ਇਹ ਚੰਗਾ ਮੌਕਾ ਹੈ|
ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਓਬਾਮਾ ਦਾ ਨਿਰਵਾਚਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਸ਼ਵੇਤਾਂ ਨੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ| ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੇਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਇਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲਈ ਲੜਨ ਦਾ ਜਜਬਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ| ਹਿਲਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਅਤੇ ਡੈਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ            ਜਿੱਤੇਗਾ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ| ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਬਰਾਬਰ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ| ਫਿਰ ਵੀ ਜੇਕਰ ਹਿਲਰੀ ਜਿੱਤ ਗਈ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ| ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੋਰ ਤੇਜ ਹੋਵੇਗੀ| ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹਿਲਰੀ ਨੇ ਸੈਂਡਰਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਆਮ ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਮਤਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਿਲਰੀ ਨੂੰ ਕੁਲ ਇੱਕ ਕਰੋੜ 35 ਲੱਖ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਸੈਂਡਰਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ 5 ਲੱਖ| ਹੁਣੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ, ਹਿਲਰੀ ਦਾ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉੱਥੇ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਹਿਲਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਇਲਾਜਾਮਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ ਹੈ|
ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਜੋਰ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਂਮੀਦਵਾਰੀ ਦੀ ਖਬਰ ਆਈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੈਰੀ ਜੇ ਬਾਈਨੇ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਕਰਾਇਸਿਸ ਆਫ ਕੈਰੇਕਟਰ’ ਖਬਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ| ਬਾਈਨੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਸਰਵਿਸ ਅਫਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿਲਰੀ ਦਾ ਮਿਜਾਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਫਟ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1995 ਵਿੱਚ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋਰ – ਜੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਚੱਲੀ ਗਈ| ਬਿਲ ਚੁਪਚਾਪ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ| ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤਣਾਓ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਹਿਲਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਗੇ| ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਜਾਂ ਤਥਾਕਥਿਤ ਖੁਲਾਸੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਪਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਿਲਰੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ  ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉਂਜ ਵੀ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਉਹ ਜਿੱਤਣ ਜਾਂ ਹਾਰਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਂਮੀਦਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਗਈ ਹੈ|
ਅਵਧੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *