Expensive wedding are a fashion in India

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਣ ਵਧਿਆ
ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਛੋਟੇ ਉਸੇ ਦਾ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਵਿਆਹ ਤੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਕਰੋੜਾਂ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੱਧ ਵਰਗ ਵੀ ਵੇਖਾ-ਵੇਖੀ ਜਮੀਨ-ਜਾਇਜਾਦ ਤੱਕ
ਵੇਚਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ| ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੜੱਪਣ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਸਮਾਜ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਝਕਬਾਈ ਅਤੇ ਹਕਬਾਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ-ਗਾਨਾ, ਲਜੀਜ  ਪਕਵਾਨ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ, ਕੱਪੜੇ, ਜੇਵਰਾਤ ਅਤੇ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀ ਲਈ ਚੰਗੇ ਘਰ ਅਤੇ ਵਰ ਦੀ ਜੋ  ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣਾ ਬੜੱਪਣ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਤਾਰੀਫ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ|
ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਸਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਸਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟੀ ਹੈ| ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਹੈਸੀਅਤ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਹੀਂ ਹਨ| ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ|
ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜੱਦੀ ਅਤੇ ਅਰਜਿਤ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਕ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਸਵਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਜਨਸਮਰਥਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ|
ਦਹੇਜ ਪ੍ਰਥਾ ਤੇ ਬਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦਹੇਜ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ| ਹਾਂ ਵਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਦੁਰਵਰਤੇ ਮਿਸਾਲ ਜਰੂਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ|
ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਗਈ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕਈ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮਜਾਕ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮਜਾਕ ਹੈ| ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋ| ਇਹ ਉਹੀ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਨੂੰਨ – ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਉੱਤਰਦਾਈ ਸੱਤਾ ਧਿਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਚੋਰ-ਚੋਰ ਮੌਸੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰੋਟੀ, ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਚਿੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿਉਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਾਲਾਧਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹੈ| ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੰਤਜਾਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਬੇਘਰਾਂ, ਬੇਸਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਊ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਬਿਲਕੁੱਲ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਹਰਿਪ੍ਰਸਾਦ ਰਾਏ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *